Rumianek to zioło z ogromną tradycją w medycynie ludowej, a jego terapeutyczne właściwości znalazły szerokie zastosowanie także w kosmetyce i naturalnych metodach pielęgnacji. Szeroko udokumentowane właściwości lecznicze Rumianku skłoniły nas do refleksji. Jak to jest, że tak rewelacyjne zioło zostało wyparte z naszych domowych apteczek, wręcz zapomniane na korzyść leków i maści opartych na antybiotykach lub sterydach? Czy warto dbać o swoje zdrowie jedynie w oparciu o przemysł farmaceutyczny, który poprzez masową reklamę codziennie wtłacza do naszych głów nazwę nowego leku na dolegliwości, o których wcześniej nie mieliśmy pojęcia? Tym wpisem chcemy was pozytywnie zarazić tematem ziołolecznictwa i pokazać naturalną alternatywę.

Ziele rumianku można spotkać na łące i nieużytkach rolnych, zaczyna kwitnąć już w kwietniu, prezentując światu swoje drobne, zebrane w koszyczki kwiaty, przywodzące na myśl słońce. Rumianek lekarski  (Chamomilla recutita, syn. Matricaria chamomilla) należy do rodziny Astrowatych i występuje na terenie Europy, Azji, Ameryki i Australii. Cechą rozpoznawczą Rumianku jest przyjemny, charakterystyczny zapach oraz puste, stożkowate dno kwiatowe. Nazwa Chamomilla pochodzi od greckich słów chamos i melos, co oznacza „ziemne jabłko”, natomiast łacińska nazwa Matricaria pochodzi od słowa mater, oznaczającego matkę i została nadana prawdopodobnie z uwagi na kojące właściwości tej rośliny. Surowiec zielarski stanowią kwiaty rumianku tzw. koszyczki kwiatowe.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Lecznicze właściwości Rumianku lekarskiego były znane już niemal 500 lat temu. Jest to roślina o bardzo szerokie spektrum właściwości terapeutycznych, wykazuje bowiem działanie przeciwzapalne, antyalergiczne, antyseptyczne, antyoksydacyjne, spazmolityczne, uspokajające, przeciwdrobnoustrojowe oraz regenerujące. Polecany jest szczególnie w formie naparów przy wszelkich stanach zapalnych układu trawiennego, chorobie wrzodowej, kolkach i w infekcjach układu moczowego. Ze względu n a dobroczynne działanie na naszą skórę, rumianek to także doskonały surowiec stosowany w walce ze stanami zapalnymi skóry i błon śluzowych. Stosuje się go w postaci płukanek jamy ustnej i gardła, kąpieli i łagodzących maści czy okładów zbawiennych przy zapaleniu spojówek, trudno gojących się ranach, owrzodzeniach i hemoroidach. Rumianek to także doskonałe ziele dla maluszków. Dodawany do codziennych kąpieli zapobiega odparzeniom, a w postaci herbatek jest pomocny w niemowlęcych kolkach i dolegliwościach związanych z ząbkowaniem. Stosowanie Rumianku odradza się jedynie przy nadwrażliwości na rośliny z rodziny astrowatych.

RUMIANEK JAKO ŹRÓDŁO AKTYWNYCH ZWIĄZKÓW NATURALNYCH

Za wymienione działania farmakologiczne rumianku lekarskiego, odpowiadają konkretne związki chemiczne zawarte w jego kwiatostanie. Głównym składnikiem o właściwościach terapeutycznych jest niebieski olejek eteryczny bogaty w alfa-bisabolol i jego pochodne oraz w azuleny i sekswiterpeny. Ponadto w kwiatach znajdują się pochodne flawonowe, kumaryny, kwasy fenolowe i polisacharydy śluzowe. I tak silne działanie przeciwzapalne i spazmolityczne (rozkurczowe) wyciągów z rumianku to zasługa apigeniny, chamazulenu oraz alfa-bisabololu. Związki te hamują bowiem między innymi enzymy odpowiedzialne za powstawanie stanu zapalnego.

Wyciągi z rumiankiem testowano także w kierunku łagodzenia oparzeń słonecznych. Uzyskany efekt był porównywalny z efektem po zastosowaniu kremu zawierającym steryd (hydrokortyzon) w stężeniu 0,75%. Udowodniono także, iż etanolowy wyciąg z rumianku wykazuje działanie ochronne na komórki β trzustki. Natomiast działanie przeciwhistaminowe i antyalergiczne azulenów z rumianku potwierdzono już w latach 50. XX w. W badaniach klinicznych dowiedziono także przeciwwrzodowe działanie alfa-bisabololu. Zmniejsza on bowiem aktywność proteolityczną pepsyny, a co za tym idzie działa ochronnie na błonę śluzową żołądka. Dlatego też zaleca się stosowanie naparów rumiankowych przy chorobie wrzodowej żołądka wywołanej stresem, alkoholem czy lekami. Istnieje także wiele udokumentowanych doniesień o przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym działaniu rumianku, szczególnie wobec bakterii Gram-dodatnich i grzybów Candida albicans.

RUMIANEK W KOSMETYCE

Dzięki zawartości azulenu, apigeniny i alfa-bisabololu rumianek wykazuje działanie przyspieszające gojenie i regenerację naskórka oraz skóry właściwej. Związki te pobudzają bowiem procesy ziarninowania. Stąd rumianek znajduje zastosowanie maściach i okładach jako naturalna alternatywa w przypadku łagodzenia oparzeń słonecznych i leczenia sączących się ran oraz owrzodzeń. Udowodniono także jego właściwości łagodzące i przeciwświądowe. Nic więc dziwnego, że dołączyliśmy do entuzjastów Rumianku lekarskiego i z powodzeniem wykorzystujemy go w manufakturze do produkcji hipoalergicznego i delikatnego mydełka. Polecamy także stosować napar z rumianku w formie okładów, toników, płukanek do włosów i kąpieli. Doskonale się sprawdza także jako faza wodna maseczek z glinki.

Literatura:

  1. Rumianek- pospolita roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych, Anna Grys, Małgorzata Kania, Justyna Baraniak, Postępy Fitoterapii 2/2014, s. 90-93.
  2. Rumianek lekarski- dlaczego warto go mieć w domowej apteczce, Monika Zielińska-Pisklak, Łukasz Szeleszczuk, Lek w Polsce, Vol. 9/2013.
  3. Chamomile (Matricaria chamomilla L.): An overview, Ompal Singh, Zakia Khanam, Neelam Misra, and Manoj Kumar Srivastava, Pharmacogn Rev. 2011 Jan-Jun; 5(9): 82–95.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>