Jako mgr chemii podchodzę do pielęgnacji skóry z poziomu mechanizmu działania składników aktywnych danego preparatu. Analizuję skład poszczególnych surowców naturalnych i ich działanie na podstawie publikacji naukowych. Następnie rodzi się pomysł jak to wszystko połączyć. Tego nauczyły mnie studia ale i życie z alergią. Jedno jest pewne i niepodważalne. W przypadku każdego typu pielęgnacji warto czerpać z natury, która oferuje moc substancji aktywnych, w doskonałych proporcjach i biodostępności. Ostatnio w kontekście pielęgnacji przeciwstarzeniowej szczególnie zainteresowały mnie KAROTENOIDY, w które obfituje nasz ulubiony olej z owoców rokitnika ale także znana nam dobrze marchewka.

Czym są KAROTENOIDY?  To grupa lipofilnych (łatwo rozpuszczalnych w tłuszczach) molekuł o właściwościach antyoksydacyjnych powszechnie występująca w naturze i nadająca barwę od żółtej po czerwoną zarówno roślinom jak i zwierzętom. Stanowią doskonałą broń w walce z procesami utleniania, będącymi bezpośrednią przyczyną starzenia się ludzkiego organizmu. Dlatego karotenoidy wykorzystywane są w kosmetyce jako składniki efektywnie opóźniające proces starzenia się skóry, a także jako środek regenerujący i łagodzący oparzenia słoneczne.

Z chemicznego punktu widzenia, wśród karotenoidów można wyodrębnić dwie grupy:

  • KAROTENY-pochodne izoprenu, których charakterystycznym elementem budowy jest 11 sprzężonych wiązań podwójnych, np. β-karoten, α-karoten, γ-karoten i likopen
  • KSANTOFILE- tlenowe pochodne karotenów m.in. luteina, kapsorubina, zeaksantyna, wiolaksantyna

W 1831 r. po raz pierwszy wyodrębniono karoten w postaci rubinowoczerwonych kryształów z dobrze znanej nam marchwi. Od tego wydarzenia w naturze zidentyfikowano ponad 700 barwników zwanych karotenoidami. W liściach widoczne są dopiero jesienią, gdy normalnie maskujące je zielone chlorofile ulegają rozkładowi. Wniosek? Bez karotenoidów jesień byłaby smutna i bura. Do surowców roślinnych obfitujących w karotenoidy zalicza się np. korzeń marchwi, owoce rokitnika zwyczajnego, owoce dzikiej róży, owoce papryki i pomidory. Ich funkcją jest ochrona roślin przed fotooksydacją. A jakie właściwości pielęgnacyjne wykazują w odniesieniu do naszego organizmu, no i wreszcie skóry? Przede wszystkim pochłaniają nadmiar promieniowania UV oraz wiążą wolne rodniki. Ponadto warunkują szybką regenerację nabłonka, warunkując jego wzrost. Przeciwdziałają łuszczeniu się naskórka przyspieszają gojenie się wszelkich uszkodzeń skóry, a także przeciwdziałają rozwojowi zmian nowotworowych.

Na czym polega ich działanie z chemicznego punktu widzenia?

Wszystkie wymienione wyżej dobroczynne właściwości karotenoidów wynikają z ich zdolności antyoksydacyjnych wobec wolnych rodników i tlenu singletowego. Skąd w naszym organizmie biorą się te reaktywne formy tlenu?
W wyniku fotoutleniania, stresu fizjologicznego, a nawet zwykłego działania systemu odpornościowego, organizm człowieka może wygenerować szkodliwe formy tlenu. Zaliczamy do nich bardziej reaktywne niż tlen cząsteczkowy: nadtlenki organiczne i nieorganiczne, tzw. tlen singletowy oraz wolne rodniki. Wszystkie te formy są niezwykle reaktywne i reagują stopniowo ze składnikami komórki np. białkami i tłuszczami, wywołując kaskadę niekorzystnych reakcji siejących spustoszenie w strukturach budulcowych komórki, uszkadzając fosfolipidowe membrany, a także jej DNA poprzez reakcje z zasadami azotowymi lub resztami cukrowymi. Na liście schorzeń powstających w wyniku patologicznej działalności reaktywnych form tlenu możemy znaleźć cukrzycę, miażdżycę czy choroby układu pokarmowego.  Źródłem wolnych rodników zwiększających stres oksydacyjny może być także styl życia, tzn. używki jak papierosy i alkohol, leki czy dieta uboga w antyoksydanty.

Oczywiście nasz organizm dysponuje odpowiednimi mechanizmami dezaktywującymi reaktywne formy tlenu.
I tutaj z pomocą przychodzą właśnie karotenoidy, które skutecznie wygaszają nadtlenki, tlen singletowy i wolne rodniki. Dlatego nie żałujmy sobie warzyw i owoców bogatych w te molekuły.

Czy możemy zatem wykorzystać dietę i kosmetyki bogate w antyoksydanty takie jak karotenoidy do walki z przedwczesnym starzeniem się naszej skóry?

Proces starzenia się skóry jest niezwykle złożony i wieloczynnikowy. Zależny bowiem od czynników środowiskowych (np. nadmierna ekspozycja na słońce, brak snu, używki) oraz od czynników genetycznych. Przedwczesne starzenie się skóry objawia się zmarszczkami i bruzdami, przesuszeniem i nadmiernym rogowaceniem naskórka, przebarwieniami  oraz utratą elastyczności skóry. Jedna z teorii dotycząca fotostarzenia zakłada, że pod wpływem promieniowania UV dochodzi do uruchomienia swoistych reakcji immunologicznych prowadzących do uszkodzenia tkanki łącznej. I tu uwaga! Według naukowców profilaktyka w zakresie fotostarzenia się skóry powinna być prowadzona przez całe nasze życie. Dlatego zadbajmy o stosowanie preparatów kosmetycznych bogatych w karotenoidy, flawonoidy czy witaminy E i C, które zmniejszą szkodliwy wpływ promieniowania UV, pomogą w regeneracji uszkodzeń naskórka i działają ochronnie. Tu z pomocą może przyjść nasz olejek do twarzy i ciała z rokitnikiem. Warto zaznaczyć, iż β-karoten i witaminy obecne np. w oleju z owoców rokitnika, posiadają zdolność wnikania w głąb naskórka, gdzie stymulują procesy odnowy tkankowej i syntezy kolagenu, poprawiając kondycję naszej skóry i wyrównując jej koloryt skóry.

 

 

Literatura:

  1. Owoce Rokitnika (Hippophae rhamnoides L.)- bogate źródło związków biologicznie aktywnych, Beata Piłat, Ryszard Zadernowski, Post Fitoter 2016; 17(4): 298-306
  2. Karotenoidy i ich zastosowanie w przemyśle kosmetycznym na przykładzie β-karotenu, Joanna IGIELSKA-KALWAT, Agata WAWRZYŃCZAK, Izabela NOWAK, CHEMIK 2012, 66, 2, 140-144
  3. Karotenoidy jako naturalne antyoksydanty, Joanna Igielska-Kalwat, Joanna Gościańska, Izabela Nowak, Postępy Hig. Med. Dośw. (online), 2015; 69: 418-428
  4. Znaczenie karotenoidów w kosmetologii i ich naturalne źródła, Aleksandra Kubat-Sikorska, Małgorzata Stryjecka, Anna Kiełtyka-Dadasiewicz, Rośliny w nowoczesnej kosmetologii (monografia, Lublin 2016).

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>